فیلم کوتاه مهری

فیلم کوتاه مهری به نویسندگی، تهیه‌کنندگی و کارگردانی حامد نصرآبادیان، با نگاهی متفاوت به پیامدهای انسانی و روانی قطع اینترنت، مراحل پایانی تولید خود را پشت سر می‌گذارد؛ اثری که برخلاف روایت‌های مرسوم از خسارت‌های اقتصادی یا فنی، این‌بار بر دغدغه مراقبت از سالمندان و شکنندگی روابط انسانی در عصر فناوری تمرکز کرده است.

مهری تازه‌ترین تجربه سینمایی حامد نصرآبادیان پس از حضور موفق فیلم پیشین او در جشنواره‌هایی در ایتالیا و ایالات متحده آمریکاست. این فیلم کوتاه، با الهام از یک تجربه واقعی ساخته شده و تلاش می‌کند از دریچه یک روایت انسانی، مخاطب را با یکی از ابعاد کمتر دیده‌شده اختلال در ارتباطات دیجیتال روبه‌رو کند؛ جایی که اینترنت، تنها یک ابزار ارتباطی یا اقتصادی نیست، بلکه به بخشی از امنیت، آرامش و مراقبت روزمره انسان‌ها تبدیل شده است.

نصرآبادیان درباره شکل‌گیری ایده این فیلم می‌گوید:

ایده “مهری” از یک تجربه شخصی شکل گرفت. در روزهایی که اینترنت قطع شده بود، امکان مشاهده مادرم را از طریق دوربین نصب‌شده در خانه از دست دادم. مادرم که ۸۵ سال دارد و به دلیل کهولت سن و بیماری به سختی حرکت می‌کند، همان روزها چند ساعت روی زمین افتاده بود و هیچ راهی برای اطلاع از وضعیتش نداشتم. آن لحظه فهمیدم که برای بعضی خانواده‌ها، اینترنت فقط یک سرویس ارتباطی نیست؛ گاهی تنها راه اطمینان از سلامت عزیزانشان است»

او معتقد است اگرچه پیامدهای اقتصادی اختلال اینترنت همواره مورد توجه قرار گرفته، اما آسیب‌های روانی و انسانی آن کمتر روایت شده است؛ آسیبی که می‌تواند اضطراب، احساس ناتوانی و فرسایش روحی را برای بسیاری از خانواده‌ها به همراه داشته باشد.

کارگردان مهری در ادامه می‌افزاید:

در روزهای قطع اینترنت، خیلی‌ها درباره خسارت‌های اقتصادی صحبت می‌کردند، اما کمتر کسی از اضطراب خانواده‌هایی گفت که تنها راه مراقبت از پدر یا مادر سالمندشان همین ارتباط از راه دور بود. احساس کردم جای روایت این بخش از واقعیت خالی است.

مهری داستان خود را بر پایه همین دغدغه بنا می‌کند؛ اما بدون آنکه به روایت مستقیم یک واقعه اجتماعی یا سیاسی بپردازد. فیلم تلاش می‌کند تجربه‌ای شخصی را به مسئله‌ای عمومی تبدیل کند؛ تجربه‌ای که برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی، به‌ویژه آنان که به دلیل فاصله جغرافیایی از والدین سالمند خود دور هستند، قابل لمس است.

نصرآبادیان معتقد است فناوری، برخلاف تصور رایج، همیشه عامل فاصله گرفتن انسان‌ها از یکدیگر نیست و گاه می‌تواند نقشی حیاتی در حفظ پیوندهای عاطفی ایفا کند.

او می‌گوید:

این روزها معمولاً از جنبه‌های منفی فناوری صحبت می‌کنیم، اما همان تکنولوژی و همان اینترنت، در بسیاری از مواقع می‌تواند نجات‌بخش باشد. برای من، دوربین خانه مادرم فقط یک ابزار نظارتی نبود؛ نوعی حضور بود. مادرم احساس می‌کرد من از راه دور کنار او هستم و همین احساس، برای او امنیت می‌آفرید.

این فیلم با رویکردی مینیمالیستی ساخته شده و همانند اثر قبلی نصرآبادیان، روایت خود را بیش از هر چیز بر تصویر، سکوت، طراحی صدا و حس موقعیت استوار کرده است. دیالوگ‌ها در فیلم به حداقل رسیده‌اند تا مخاطب، فارغ از زبان و جغرافیا، بتواند با جهان اثر ارتباط برقرار کند.

بخش عمده تصاویر مهری از خروجی دوربین مداربسته منزل مادر کارگردان شکل گرفته و سکانس‌های مکمل آن در فضای بیمارستان فیلمبرداری شده‌اند. به گفته سازندگان، این انتخاب آگاهانه، مرز میان واقعیت و داستان را کمرنگ کرده و به فیلم، کیفیتی مستندگونه بخشیده است.

فیلم با تولیدی مستقل (Low Budget) ساخته شده و سکانس‌های داستانی آن با استفاده از تلفن همراه فیلمبرداری شده‌اند؛ تصمیمی که به گفته کارگردان، در راستای حفظ سادگی، صمیمیت و نزدیکی هرچه بیشتر به فضای واقعی قصه اتخاذ شده است.

فیلمبرداری مهری در ابتدای تیرماه و طی دو روز به پایان رسید و اکنون پروژه در مراحل نهایی تدوین، طراحی صدا، اصلاح رنگ و آماده‌سازی نسخه نهایی قرار دارد.

در این پروژه، الهام معظمی تدوین فیلم را بر عهده دارد، رضا حیدری صداگذاری اثر را انجام می‌دهد و بهزاد بختیاری ساخت موسیقی متن را بر عهده دارد. سهند تیزپاز نیز به‌عنوان تصویربردار، ثبت تصاویر این فیلم را انجام داده است. همچنین سعید دولتی به‌عنوان مشاور کارگردان، از مرحله توسعه ایده و فیلمنامه تا شکل‌گیری نهایی اثر، در کنار گروه تولید حضور داشته است. مهری تیمور اردبیلی نیز به‌عنوان بازیگر اصلی، نقش محوری این فیلم را ایفا می‌کند.

کارگردان مهری مهم‌ترین دغدغه فیلم را حفظ کرامت پدران و مادران سالمند عنوان می‌کند و می‌گوید:

به باور من، کرامت والدین فقط مسئولیت فرزندان یک خانواده نیست؛ مسئولیتی انسانی است. اگر تکنولوژی بتواند به حفظ این کرامت کمک کند، باید از آن به بهترین شکل استفاده کرد. دغدغه من در این فیلم، دفاع از شأن و آرامش سالمندانی است که شاید دور از فرزندانشان زندگی می‌کنند.

او همچنین درباره مخاطبان فیلم می‌گوید:

این فیلم برای گروه خاصی ساخته نشده است. هر انسانی که تجربه نگرانی برای پدر، مادر یا یکی از عزیزانش را داشته باشد، می‌تواند با آن ارتباط برقرار کند. امیدوارم مخاطب پس از تماشای “مهری”، فقط به اینترنت به عنوان یک فناوری نگاه نکند، بلکه به نقش آن در حفظ ارتباط، آرامش و حتی نجات جان انسان‌ها نیز بیندیشد.

به گفته نصرآبادیان، اولویت اصلی گروه سازنده، تولید اثری است که از نظر کیفیت هنری بتواند استانداردهای مدنظر آنان را برآورده کند و پس از آن، مسیر حضور در جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی را دنبال خواهد کرد.

فیلم کوتاه مهری، تازه‌ترین تجربه مستقل حامد نصرآبادیان در سینمای اجتماعی محسوب می‌شود؛ اثری که با تکیه بر یک تجربه واقعی، پرسشی بنیادین را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد: در جهانی که ارتباطات دیجیتال به بخشی از زیست روزمره انسان تبدیل شده‌اند، قطع شدن این پیوندها تنها یک اختلال فنی است یا می‌تواند امنیت، آرامش و حتی جان انسان‌ها را نیز تحت تأثیر قرار دهد؟

سجاد خلیل زاده